Fatima stond in de halfduistere keuken van het huis in al-Shati toen ze hem zag. Door de spleet van de achterdeur, die ze altijd op een kier liet voor de zeldzame frisse lucht die de steeg in waaide, zag ze een figuur strompelen. Jong. Mager. Een Israëlische gijzelaar, of wat ervan over was: zijn kleren gescheurd, één schoen verdwenen, het gezicht half bedekt met stof en gedroogd bloed. Hij was rond de twintig, net zo oud als Yusuf had moeten zijn toen hij verdween. Zijn linkerschouder hing lager dan de rechter; elke stap leek hem moeite te kosten. Hij keek niet omhoog. Hij keek alleen naar de grond, alsof die hem nog kon verraden.

Haar eerste instinct was de deur dichtdoen. De hand die al naar de grendel ging, bleef in de lucht hangen. In Gaza had ze geleerd dat mededogen een luxe was die mensen het leven kostte. Maar iets in de manier waarop hij strompelde — de stilte, de eenzaamheid, de manier waarop hij zijn gewonde arm tegen zijn lichaam drukte — herinnerde haar aan Yusuf op de ochtend na die nacht waarin ze tot bloedens toe misbruikt was door Abu Khaled. Dezelfde magere schouders. Dezelfde manier van proberen onzichtbaar te zijn terwijl hij toch overeind bleef.

Ze opende de deur verder.

“Kom,” fluisterde ze in het Arabisch, hard genoeg om boven het geruis van de steeg uit te komen, zacht genoeg om geen aandacht te trekken. “Snel.”

De jongen keek op. Zijn ogen waren licht, bijna groen in het grijze licht. Hij aarzelde. Fatima zag de berekening: een Palestijnse vrouw in een zwarte abaya, de steeg achter hem, de kans dat dit een val was. Toen knikte hij, één keer, en strompelde naar binnen. Ze sloot de deur achter hem, schoof de grendel om, en leidde hem zonder woorden naar de kleine achterkamer die ooit van Yusuf was geweest.

Hij zakte tegen de muur. Fatima knielde. Haar handen, die jarenlang hadden geleerd om stil te zijn, werkten nu snel. Ze sneed de gescheurde mouw open met een oud keukenmes, spoelde de wond met water uit de jerrycan die ze spaarde voor de ergste dagen. Het was een schotwond, of een granaatsplinter; de huid eromheen was ontstoken. Ze legde een stuk schone stof erop, bond het vast met een strook van haar eigen sjaal. De jongen beet op zijn lip, maar maakte geen geluid.

“Naam?” vroeg ze.

Hij keek haar aan. “Noam.” Zijn Arabisch was gebrekkig, met een Israëlisch accent dat ze herkende van de Arabischtalige radiostations uit Israel, over de grens. “Ik… ben ontsnapt toen er een bom op het gebouw waar ik vast werd gehouden viel.”

Fatima knikte. Ze had de zware explosie gehoord. Ze vulde een beker met troebel, vervuild Gazaans leidingwater en hield die aan zijn lippen. Hij dronk gulzig, net zoals Yusuf had gedronken toen hij nog klein was en de zomer hitte de steeg in bakte. Toen hij klaar was, zei ze alleen: “Je blijft hier tot het donker is. Langer is gevaarlijk. Voor ons allebei.”

Ze ging zitten op de rand van het matras. Buiten klonk een verre explosie, daarna stilte. Fatima voelde de oude holte in haar borst weer openen — dezelfde holte die was ontstaan toen haar man stierf, toen Abu Khaled kwam, toen Layla werd weggegeven, toen Yusuf op 7 oktober verdween en later belde uit Israël. Ze had de stem van die vrouw gehoord. Deborah. De naam bleef hangen als een vreemde, zachte klank. Haar stem had geklonken als een vrouw die op was gebloeid.

Noam keek naar haar handen. “Waarom?”

Fatima zweeg even. Toen antwoordde ze, niet met de woorden die de preken haar hadden geleerd, maar met de waarheid die ze al jaren voor zichzelf bewaarde: “Omdat mijn zoon ook ooit zo’n deur is binnengelopen. En omdat ik niet weet of hij nog leeft.”

Ze stond op, haalde een stuk droog brood en een handvol olijven uit de kast. Ze gaf het hem zonder commentaar. Terwijl hij at, ging ze terug naar de keuken en keek door het kleine raam naar de steeg. De posters van haar man hingen er nog steeds, vervaagd door zon en stof. Shahid. De letters leken haar nu uit te lachen.

In de kamer achter haar hoorde ze Noam zacht kreunen toen hij probeerde te gaan liggen. Fatima keerde terug, hielp hem het matras op, legde een dunne deken over hem. Haar hand bleef even op zijn schouder rusten — een gebaar dat ze al jaren niet meer had gemaakt. “Slaap,” zei ze. “Ik waak.”

Buiten begon het te schemeren. In Beër Sjeva lag Yusuf op dat moment misschien in de armen van de vrouw die hem had opgevangen bij de kraan. Hier, in al-Shati, hield Fatima de deur op slot en de adem van een gewonde Israëlische jongen in de gaten. Twee moeders, twee zonen, twee kanten van dezelfde muur. En ergens daartussen lag het blanke kaartje met het nummer van de Mossad, en de open vraag of Yusuf de prijs zou betalen om zijn familie terug te krijgen.

Fatima ging op de stoel naast het matras zitten. Ze vouwde haar handen in haar schoot en wachtte op de nacht.

Fatima lag wakker lang voordat het eerste grijze licht door de spleet in het gordijn viel. Ze had de hele nacht op de stoel gezeten, de adem van de jongen in de gaten gehouden, elke kreun, elke onrustige beweging. Nu, in de vroege ochtend, zat hij nog steeds half opgericht tegen de muur, het gezicht ontspannen in de slaap. Hij was knap, Op een onschuldige, ontwapenende manier. De deken was afgegleden tot zijn heupen.

Haar blik bleef hangen.

Hij was jong. Jonger dan ze zich had voorgesteld toen hij de deur binnenstrompelde. De wond aan zijn schouder was schoon gehouden, de huid eromheen nog rood, maar de rest van zijn lichaam was gaaf, mager van gegijzeld worden op een karig dieet, met de lange spieren van iemand die had gelopen en gevochten. Hij was soldaat geweest voordat hij was gegijzeld, besefte ze. En daar, onder de dunne stof van zijn onderbroek, stond hij stijf. Een ochtenderectie, onschuldig en brutaal tegelijk, die de stof omhoog duwde alsof hij zich niet schaamde voor de wereld.

Fatima voelde iets dat ze dacht al jaren geleden begraven te hebben. Warmte. Tussen haar dijen, laag en langzaam, alsof iemand een oude kachel weer aanzette. Het was geen liefde. Het was macht. Voor het eerst in haar leven lag er een man in haar huis die niet kon weggaan, die afhankelijk was van haar water, haar verband, haar stilte. Abu Khaled had haar genomen. De commandant van vijfenvijftig had Layla genomen. Haar eigen man had haar ook genomen en was een poster geworden. Maar deze jongen - Noam - lag hier omdat zij de deur had opengehouden.

Zijn gezicht in de slaap leek even op dat van Yusuf. Dezelfde zachte mondhoek, dezelfde manier waarop de wenkbrauwen zich ontspanden. Die herkenning maakte het erger. Of beter. Ze wist het niet.

Haar eerste impuls was op te staan en de kamer te verlaten. De schaamte kwam hard: een Palestijnse weduwe van een shahid, die naar de stijve penis van een Israëlische soldaat staarde. Maar de verbodenheid van de situatie greep haar. Ze schoof dichterbij, op de rand van het matras. Haar hand, die nog naar het verschaalde water rook, ging langzaam naar beneden. Over de deken, over de stof. Ze voelde de hitte ervan door het dunne katoen heen. Haar vingers streken langs de lengte, van de basis tot de top, één keer, aarzelend, alsof ze een wond onderzocht.

Noam bewoog. Zijn ogen openden zich, eerst vaag, dan scherp. Hij zag haar hand. Hij zag haar gezicht. Even was er pure schrik - de reflex van iemand die in vijandelijk gebied wakker wordt met een vreemde hand op zijn lichaam. Zijn spieren spanden zich, de wond aan zijn schouder trok. Toen, langzaam, ontspande hij. De glimlach die over zijn mond kwam was ontwapenend, bijna verlegen, met iets van ongeloof en iets van dankbaarheid.

“Goedemorgen,” fluisterde hij in gebrekkig Arabisch. Zijn stem was hees van de slaap en de pijn.

Fatima trok haar hand niet terug. Ze liet haar vingers rusten waar ze waren, voelde hoe hij onder haar aanraking nog harder werd. De warmte tussen haar dijen klopte nu duidelijker. Ze keek hem recht in de ogen - die lichte, groene ogen die niet de harde blik hadden van de mannen die ze kende.

“Je bent veilig hier,” zei ze zacht. “Zolang je stil blijft.”

Noam knikte. Zijn hand kwam omhoog, aarzelend, en legde zich over de hare. Niet om haar weg te duwen. Om haar te laten blijven. Buiten begon de steeg te ontwaken met de eerste stemmen, het geratel van een kar, de geur van bakolie. Binnen, in de kleine kamer die ooit van Yusuf was geweest, zat Fatima met de stijve warmte van een vreemde soldaat onder haar hand, en voor het eerst in jaren voelde ze niet alleen de holte in haar borst, maar ook iets anders: de trage, gevaarlijke opwinding van iemand die eindelijk zelf de regie had.

Ze streek nog één keer, langzamer dit keer, en zag hoe zijn ademhaling veranderde.

Fatima zat stil, haar hand nog op hem. De warmte onder haar vingers klopte in hetzelfde ritme als de warmte tussen haar dijen. Ze keek naar zijn gezicht — die lichte ogen, de zachte mond, de manier waarop hij haar niet beval maar afwachtte — en voelde hoe er iets in haar begon te scheuren.

De stemmen in haar hoofd kwamen hard.

Dit is haram.

Dit is verraad.

Dit is de zoon van de vijand.

Dit is precies wat Abu Khaled van jou heeft gemaakt: een lichaam dat genomen wordt.

Ze zag zichzelf terug in die nacht, jaren geleden. De lage stem. Het geritsel. De harde klap, toen ze haar dijen niet opende. De bevelende fluistering. Het beuken tot ze bloedde. “Je man is een shahid. Jij behoort nu tot de zaak.” Haar lichaam had zich toen dichtgeknepen, koud en stil, alsof ze zichzelf kon uitschakelen. Sindsdien had ze elke glimp van lust doodgedrukt. Elke nacht alleen, de benen strak tegen elkaar, de gedachte aan aanraking zo vies dat ze er misselijk van werd. De islam, de preken, de schaamte, de angst voor Layla, de angst voor Yusuf — alles had ze gebruikt als muur.

Nu lag die muur in puin.

Want hier lag een man die niet nam. Een man die gewond was, afhankelijk, en die haar aankeek alsof zij de enige veilige plek was die hij nog had. Zijn erectie onder haar hand was geen wapen. Het was een uitnodiging. En ergens diep in haar, onder de lagen van trauma en plicht, begon iets ouds en woests te bewegen. Jaren van onderdrukte lust, van nachten waarin ze haar eigen handen had weggetrokken van haar lichaam, van de herinnering aan hoe het had moeten voelen en nooit had gevoeld - alles kwam tegelijk omhoog.

Ze trok haar hand terug. Noam keek haar aan, rustig, zonder druk. Dat maakte het erger. Als hij had geëist, had ze kunnen vluchten in boosheid. Nu was er alleen de keuze.

Fatima stond op. Haar vingers trilden toen ze de abaya over haar hoofd trok. De zwarte stof viel op de grond als een afgeworpen huid. Daaronder droeg ze alleen een dunne jurk, oud en versleten. Ze deed die ook uit. Voor het eerst in jaren stond ze naakt in het licht van de ochtend, voor een man. Haar lichaam was niet jong meer - de borsten zwaarder, de buik zachter van de jaren en de honger - maar Noam keek alsof hij iets heiligs zag.

Ze knielde op het matras, schoof de deken weg, en trok zijn onderbroek naar beneden. Zijn penis kwam vrij, hard en warm, met een druppel vocht aan de top. Fatima keek ernaar alsof het een wonder was. Toen ging ze over hem heen zitten, een knie aan weerszijden van zijn heupen, voorzichtig om zijn wond. Ze pakte hem vast, leidde hem naar haar opening, al nat, al kloppend ,en zakte langzaam naar beneden.

De eerste centimeter was een schok. Pijn en genot tegelijk, alsof haar lichaam zich herinnerde wat het was vergeten. Ze ademde uit, zakte dieper, tot hij volledig in haar zat. Toen bleef ze stil. Haar handen op zijn borst, haar voorhoofd tegen het zijne.

De stemmen probeerden nog één keer:

Stop.

Dit is vies.

Abu Khaled.

Maar ze zwichtte.

Ze begon te bewegen. Eerst langzaam, testend, dan harder. Haar heupen rolden, haar binnenste klemde zich om hem heen alsof ze hem wilde leegtrekken van alles wat hij was. De jaren van onderdrukking barstten open. Ze zag Abu Khaled’s gezicht, hoorde zijn bevel, voelde opnieuw de machteloosheid. En gebruikte die woede nu. Ze reed hem harder, dieper, haar nagels in zijn gezonde schouder, haar ademhaling rauw. “Kijk me in mijn ogen, zionist,” siste ze. “Kijk.” Noam gehoorzaamde. Zijn handen lagen op haar heupen, niet om te sturen maar om haar te houden. Hij stootte omhoog, voorzichtig om zijn wond, en liet haar de regie.

"Je bent van mij, hoor je. Van mij!" Fatima verloor zichzelf. De stilte van jaren brak in een wilde, bijna wanhopige rit. Ze nam hem als een beest. Grommend, snikkend. hijgend. Ze kwam hard, met een gesmoorde kreet die ze in zijn nek dempte, haar hele lichaam schokkend. Noam volgde kort daarna, met een lage zucht, warm in haar. Ze bleef bovenop hem zitten, hij nog in haar, ademend alsof ze net uit een storm was gekomen.

Toen kwamen de tranen.

Eerst één, toen een stroom. Ze zakte voorover, legde haar gezicht tegen zijn borst, en huilde. Hard, zonder geluid eerst, daarna met snikken die haar hele lichaam deden trillen. Het was niet alleen de orgasme. Het was alles: de verkrachting, de schaamte, de jaren van stilte, Yusuf die weg was, Layla die geslagen werd, de posters van haar man die lachten. Ze huilde alsof ze eindelijk mocht.

Noam zei niets. Hij tilde zijn gezonde arm op, legde die om haar heen, en trok haar dichter tegen zich aan. Zijn hand streek langzaam over haar rug, over haar haar, over de plekken waar de abaya altijd had gezeten. Hij kuste haar kruin, zacht, en hield haar vast terwijl ze brak.

Buiten begon de steeg echt wakker te worden. Stemmen, voetstappen, de geur van bakolie. Binnen lag Fatima naakt op de borst van een Israëlische soldaat, zijn zaad nog warm in haar, zijn arm om haar heen, en voor het eerst in jaren voelde ze haar ziel ontwaken uit jaren van dorheid.

“Je had dit nodig,” fluisterde Noam. Zijn stem was laag, bijna hees, en zijn gezonde hand bleef langzaam over haar rug strijken. “Dat merkte ik.”

Fatima bewoog niet. Haar gezicht lag nog tegen zijn borst, de tranen al half opgedroogd tot zoute sporen op zijn huid. Zijn woorden drongen langzaam tot haar door, als water dat door gebarsten aarde sijpelt. Ze had dit nodig. De zin bleef hangen in de stilte van de kamer, tussen de geur van zweet, seks en het oude stof van Yusuf’s matras.

Van binnen begon het echte werk.

Ze was opgegroeid met de zekerheid dat haar lichaam een amana was - een toevertrouwd goed van Allah. De huid, de borsten, de plek tussen haar dijen, alles was bedekt, bewaakt, bestemd voor één man binnen het huwelijk. De preken in de moskee, de stem van haar vader, de strenge blikken van de vrouwen in de steeg: een vrouw die haar awrah niet bewaakte, was een vrouw die de grenzen van Allah overschreed. Haram was niet alleen een woord. Het was een muur van vuur. En zij had die muur zojuist met eigen handen afgebroken.

Ze voelde de schuld als een fysieke last op haar borst. Astaghfirullah. De zin kwam vanzelf, mechanisch, zoals ze die al duizend keer had gefluisterd na de nachten met Abu Khaled. Maar dit was anders. Toen was zij het slachtoffer geweest. Nu had zij gekozen. Zij had de abaya uitgetrokken. Zij was over hem heen gaan zitten. Zij had bewogen tot haar lichaam schokte van genot. Dat genot - dat was het ergste. Niet alleen de daad, maar het feit dat zij het had gewild, dat zij erin was verdwaald, dat zij er tranen van had gehuild die niet alleen van schaamte waren.

In haar hoofd klonken de verzen die zij kende. De waarschuwingen over zina. De belofte van straf in het graf, van de engelen die de ziel ondervragen. Zij zag zichzelf al voor de engel van de dood staan, naakt en bevlekt, terwijl de engelen vroegen: “Wat heb je gedaan met het lichaam dat Wij je gaven?” En toch… er was iets anders. Iets dat de preken nooit hadden verklaard.

Want Abu Khaled had haar ook genomen. In naam van de zaak, in naam van het martelaarschap van haar man, in naam van de “bescherming” van de familie. Die nachten waren haram geweest in elke vezel, en toch had niemand in de moskee haar gevraagd of zij vergeving nodig had. Zij was stil geweest. Zij had gebeden. Zij had gevast. Zij had de abaya strakker aangetrokken. En de holte in haar borst was alleen maar groter geworden. Nu, met het zaad van een ongelovige nog warm in haar, voelde die holte voor het eerst sinds jaren niet alleen leeg, maar ook… opengemaakt. Alsof er iets was losgekomen dat jarenlang was vastgeroest.

Was dit tawba? Of was dit juist de diepste zonde — dat zij haar trauma had gebruikt als excuus om te zondigen? Fatima kende de regels: berouw moest oprecht zijn, met spijt, met het vaste voornemen nooit meer terug te keren, met herstel waar mogelijk. Maar hoe herstel je dit? Hoe was je oprecht spijt als je lichaam nog nazinderde van het orgasme, als de arm van de man om je heen het enige was dat je op dat moment niet wilde verliezen?

Ze dacht aan Yusuf. Haar zoon die was gevlucht, die had gebeld uit Israël, die misschien nu in de armen lag van een joodse vrouw. Was hij ook zondig? Of was hij vrijer dan zij ooit was geweest? De gedachte deed pijn. In de orthodoxe leer die zij kende, was er geen ruimte voor grijze zones. Of je was op het rechte pad, of je was verdwaald. En toch lag zij hier, naakt, met een Israëlische soldaat die haar vasthield alsof zij het waard was om vastgehouden te worden, en voelde zij iets dat leek op… genade. Niet de genade die de imams predikten, maar een stille, lichamelijke genade die ze niet kon benoemen.

Noam’s hand bleef bewegen over haar rug. Hij vroeg niets. Hij oordeelde niet. Dat maakte de spirituele strijd alleen maar heviger. In haar wereld was een man die niet oordeelde bijna verdacht. Mannen bevalen, namen, straften. Deze man knuffelde. En in die knuffel lag een vraag die Fatima niet durfde te beantwoorden: als Allah barmhartig is, waarom had Hij dan al die jaren gezwegen terwijl zij werd genomen? En waarom voelde deze zonde, deze wilde, verboden daad, voor het eerst alsof er iets in haar heel werd?

Ze fluisterde tegen zijn borst, zo zacht dat hij het misschien niet eens hoorde: “Astaghfirullah… Astaghfirullah…” Maar de woorden klonken anders dan vroeger. Minder als een automatische formule, meer als een echte smeekbede. Niet alleen om vergeving voor de daad, maar om begrip voor de vrouw die zij was geworden - de vrouw die jarenlang haar lust had begraven tot die lust een wapen was geworden, en die nu, in de armen van de vijand, eindelijk had gevoeld wat het was om te kiezen.

Buiten klonk de eerste adhan van de ochtend, dun en ver. Fatima hoorde de woorden die zij kende sinds haar kindertijd. Zij bewoog niet. Zij bleef liggen, naakt, met Noam’s arm om haar heen, en liet de strijd in haar borst voorlopig onbeslist. De schuld was er. De schaamte was er. Maar ergens daaronder, diep en stil, lag ook de eerste glimp van iets dat leek op bevrijding — en dat was misschien wel de gevaarlijkste gedachte van allemaal.

Fatima tilde langzaam haar hoofd op. Haar wangen waren nog nat, haar ogen rood. Ze keek Noam aan, alsof ze niet zeker wist of ze zijn woorden goed had gehoord.

“Dit was mijn eerste keer,” fluisterde hij nog eens. Zijn stem was zacht, bijna verlegen, en zijn lichte ogen weken niet van haar gezicht. “Ik… ik had nog nooit. Niet zo. Niet met iemand.”

De stilte die volgde was anders dan de stilte van daarvoor. Fatima voelde hoe de woorden zich nestelden, ergens tussen de schuld en de warmte die nog in haar lichaam zong. Een maagd. Deze jongen, met zijn wond en zijn Israëlische accent en zijn ontwapenende glimlach, was maagd geweest. En zij - de weduwe, de vrouw die jarenlang was genomen zonder dat zij het wilde, de vrouw die haar eigen lust had begraven onder lagen van abaya en gebed - was de eerste geweest die hem had aangeraakt.

Iets in haar borst draaide zich om.

In de leer die zij kende, was de eerste keer van een man heilig. Bewaard voor het huwelijk, voor de bruid die met henna en zegen het huis binnenkwam. Zij was geen bruid. Zij was een zondige vrouw die zojuist zina had gepleegd met een ongelovige, en nu bleek dat zij hem zijn eerste keer had afgenomen. De schuld die al zwaar lag, werd opeens scherper, persoonlijker. Astaghfirullah. Zij had niet alleen zichzelf bevuild. Zij had ook hem bevuild.

En toch…

Er was iets anders. Iets dat de preken nooit hadden voorzien. Want Abu Khaled had haar genomen. Bruut, hard, bevelend, zonder dat zij iets mocht zeggen of voelen. Haar lichaam was toen een object geweest. Nu lag er een jongen onder haar die fluisterde dat dit zijn eerste keer was, en die haar aankeek alsof zij hem iets had gegeven in plaats van iets had afgenomen. Zijn hand lag nog op haar rug. Hij trok haar niet weg. Hij oordeelde niet. Hij glimlachte zelfs, een klein, kwetsbaar lachje, alsof hij zelf nog niet helemaal besefte wat er net was gebeurd.

Fatima voelde hoe de tranen opnieuw kwamen, maar dit keer anders. Minder van pure schaamte, meer van iets dat leek op ontzetting en tederheid tegelijk. Zij had jarenlang gedacht dat haar lichaam alleen nog maar een plek was waar mannen hun macht uitoefenden. Nu lag er een man die haar had laten kiezen, die haar had laten bewegen, die haar had laten komen -en die zelf voor het eerst had gevoeld wat het was om binnen iemand te zijn.

“Je… je was maagd,” fluisterde ze. Haar stem brak. “En ik… ik heb je…”

Noam schudde zachtjes zijn hoofd. Zijn gezonde hand kwam omhoog en veegde een traan van haar wang. “Je hebt me niets afgenomen,” zei hij. “Je hebt me iets gegeven. Ik lag hier half dood, en jij… jij hebt me laten voelen dat ik nog leefde. Dat iemand me wilde. Gewoon… als mij.”

Fatima zakte weer tegen zijn borst. De spirituele strijd in haar hoofd bleef doorgaan — de verzen, de waarschuwingen, de angst voor de straf van het graf - maar ergens daaronder groeide een nieuwe, gevaarlijke gedachte. Als Allah barmhartig was, als Hij werkelijk de meest barmhartige was van de barmhartigen, zou hij dan niet ook dit zien? De vrouw die jarenlang was verkracht in zijn naam, en die nu, in een verboden omhelzing, voor het eerst had mogen geven in plaats van alleen te nemen? De jongen die zijn eerste keer had gekregen van iemand die zelf nooit een eerste keer had mogen hebben?

Ze wist het antwoord niet. De orthodoxie die zij kende liet weinig ruimte voor zulke vragen. Maar terwijl Noam haar vasthield, terwijl zijn ademhaling langzaam en rustig tegen haar oor klonk, liet Fatima de vraag voorlopig open. Ze fluisterde opnieuw, zachter dit keer, bijna tegen zichzelf:

“Astaghfirullah… maar ik wist niet dat het zo kon voelen.”

Buiten klonk de adhan nog na. Binnen lag zij naakt op de borst van een man die haar zijn eerste keer had gegeven, en voor het eerst sinds jaren voelde de schuld niet alleen als een ketting, maar ook als iets dat misschien, ooit, kon worden losgemaakt. Ze keek diep in zijn mooie, gevoelige ogen. hun lippen ontmoetten elkaar. Voorzichtig, aarzelend als pasgeboren lammetjes. En met een begin van liefde tussen hen. Teder, opeens moederlijk, streelde ze zijn slapen en kuste hem.