De eerste en tweede kerstdag verliepen gezellig. Veel kletsen met Rob en Tony, veel herinneringen uit Joline’s jeugd ophalen, waarbij ze soms nogal rode wangen kreeg als een van haar ‘jeugdzonden’ besproken werd. Ondanks de temperaturen buiten, het was nét boven nul, toch wandelen. Op de Oirschotse Heide. Joline kon nu wraak nemen door mij te dwingen het ‘schikdraadverhaal’ te vertellen. Tony lag krom van het lachen, Rob Sr. keek nogal pijnlijk. “Nog last van, Kees?” Ik wees naar Joline. “Moet je aan haar vragen, Rob. Als zij zich tekortgedaan voelt…” En weer kreeg Joline een rood hoofd. Tony zei droogjes: “Ik heb in Noorwegen een sample van jullie gezamenlijk DNA genomen en dat op de universiteit gedetermineerd… Volgens mij was er weinig mis mee, Kees.” Ik wiste denkbeeldig zweet van mijn voorhoofd. “Da’s goed om te horen, Tony. Ondanks dat jouw sample natuurlijk al lang over de uiterste houdbaarheidsdatum heen was.” Ze keek gemeen. “Maar wellicht had een stel konijnen op hetzelfde plekje elkaar ook leuk gevonden en heb ik toch het verkeerde spul onderzocht.” “Dan valt het nog mee dat de zaadcellen niet van je glasplaatje onder je microscoop zijn weg gehuppeld, Tony.” Joline keek smerig.
Hou eens op, Kees. Ik zie het voor me en vrolijk word ik daar niet van. Gétver!” We liepen een stuk verder, naar een van de bivakplaatsen. “En hier lag de korporaal Jonkman samen met de soldaat der eerste klasse van Laar in één klein tentje. Natuurlijk uiterst zedig in gescheiden slaapzakken; reden daarvoor was dat ik m’n Diemaco in m’n slaapzak had en Fred die ‘vervloekte mitrailleur’ van ‘m. Met die dingen erbij pasten wij echt niet meer in één slaapzakje. Dit om indringende vragen voor te zijn.” Joline giebelde. “Nee, daar zou Houdini wel een voorbeeld aan kunnen nemen… Jullie samen in één slaapzak en dan nog twee wapens erbij? Haha…” “In feite drie, schat. Fred had als persoonlijk wapen ook nog z’n pistool. Moest er ook nog bij.”
Tony zuchtte. “Van slapen zal er weinig gekomen zijn in dat tentje, jullie kennende.” “Nou, dat viel wel mee, hoor. Meestal waren we beiden redelijk ‘op’ als we konden maffen. ‘Slapen als je slapen kunt’ hebben we toen goed in praktijk kunnen brengen. Nou ja, Fred iets minder dan ik; hij moest zichzelf eerst in die slaapzak wurmen wat al een prestatie is, en dan moesten zijn mitrailleur en z’n pistool er ook nog bij. Meestal was het laatste wat ik hoorde voordat ik in slaap viel een aantal knetterende vloeken en verwensingen. De opdrukteller van onze sportgoeroe Mariëtte had geen seconde stilgestaan.” “Oh, dat zal ik haar wel eens doorgeven, Kees. Dan kan Fred met terugwerkende kracht alsnog…” “Niks ervan mevrouw Jonkman – Boogers. Gaan we niet doen, anders ga jij een paar onprettige ogenblikjes doormaken.” Ze keek ondeugend. “Doen we wel als jullie er niet bij zijn, Kees.” Ik bromde: “Laat ik het niet merken, meisje!”

Toen we weer verder liepen haakte Joline bij Rob in en ik bij Tony. En plotseling vroeg ze: “Missen jullie de dames Boogman niet, Kees?” Ik dacht kort na. “Ja, Tony. Die missen we echt wel. We hebben heerlijke maanden gehad met die twee. Niet alleen om ze wat meer wereldwijzer te maken, maar ook hebben we ze zien opbloeien van sprietige tutjes uit de bijbelbelt tot prachtige meiden die stevig in hun schoenen staan. En nu met twee mooie kerels ernaast. En zowel Rogier als Gerben passen prima in onze vriendengroep. Dragen beide zussen op handen, hebben een prima gevoel voor humor en het zijn harde werkers bij DT. De meiden zijn gek op hen.” “Dat hebben we gezien. Het zijn inderdaad prachtige dames geworden. Niet alleen fysiek, maar… als je in hun ogen kijkt… De levenslust spát er vanaf.” Ik knikte. “Zal wel door de gezonde lucht in Arkel komen, Tony.” Een laatdunkend brommetje was de reactie.

Zo slenterden we een uurtje over de hei, tot Joline het welletjes vond. De honden trouwens ook: Bengel en Mocca hadden het eerste halve uur zich heerlijk kunnen uitleven: lekker achter elkaar aan rennen, graven in het zand, stoeien om een tak... Het laatste halve uur hadden ze redelijk rustig naast ons gelopen, beiden met de tong uit hun bek. “Die zijn vanavond helemaal gesloopt. Ploffen in de mand en snurken binnen twee minuten”, zei Rob. “Waarschijnlijk geldt dat ook voor ons, Rob”, zei Tony. “Het snurken in ieder geval wel.” Ze kreeg een por van haar echtgenoot.
Eenmaal weer thuis stelde Tony voor om te koken. “Niks ervan, lieverd”, zei ik. “Jullie zijn nu bij ons te gast. Ik kook. Nou ja, kook… De appelmoes komt uit glas én de kersen uit een blikje. Hoef ik niks aan te doen.” “Kees Jonkman, je bent soms een uiterst irritante vent met een veel te goed geheugen!” Tony’s ogen bliksemden. “Als jij in mijn collegezaal zou zitten, ging je ervan lusten!” Ik omarmde haar, waarbij ik haar armen even vastklemde. “Lieve, hooggeleerde professor Boogers, tevens schoonmoeder van me…” Ze worstelde om los te komen, maar dat lukte nu even niet. “Als ik in uw collegezaal zou zitten, wat uiterst onwaarschijnlijk is omdat er in de verste verte geen elektrotechnisch vraagstuk op uw digiboard komt te staan, zou ik, ondanks het voorgaande bijzonder goed opletten omdat ik dan de personificatie van mijn echtgenote op het podium zie staan, alleen één generatie ouder. En met een ander college-onderwerp: iets biologisch in plaats van iets economisch. Maakt overigens geen verschil: van beiden heb ik niet zoveel kaas gegeten. En hou er rekening mee dat ondergetekende in de meest wanstaltige lichaamshoudingen in slaap kan vallen. Die kunst heb ik in mijn jaartjes bij Defensie tot in de perfectie vervolmaakt.” Toen liet ik haar los, gereed om een aansuizende hand op te vangen.
Die kwam niet. Tony keek me lachend aan. “Dank voor het compliment. Net als tijdens onze wandeling Limburg vorig jaar: hier kan ik weer even mee vooruit. En over die colleges van mij: als jij bij mij een college komt bijwonen zal ik je introduceren als ‘mijn schoonzoon die nog wat theorielessen over de voortplanting moet volgen, alvorens hij…’ Nou ja, laat maar.” Ik bromde: “Ga maar eens informeren bij je lieve dochtertje, als je bijzonderheden wil weten.” Joline keek ondeugend. “Ja. En vraag af en toe maar eens of we die cruise naar de Malediven al geboekt hebben. Dan weet je hoe de vlag erbij hangt.”
Twee vragende gezichten keken ons aan. “Cruise? Jullie op een cruiseschip? Zo’n drijvend tierelantijnencircus van ‘Carnival Lines’? Ondanks alle vermaak aan boord zouden jullie je binnen drie dagen kapot vervelen óf de boel op stelten zetten, Kees! Zo ken ik jullie wel.”
Ik schudde mijn hoofd. “Ik moet mijn lieve echtgenote even corrigeren, Rob. Schat: we vliégen naar de Maladiven toe. Geen cruise er heen, ben jij belazerd. En jij mag het doel van de reis vertellen.” Joline keek boos. “Jaja… En wie staat hier zo dadelijk een tomaat na te bootsen? Jawel, Jolientje. Dank je wel, Kees.”
Toen wendde ze zich naar Rob en Tony. “Wij hebben afgesproken dat, als we, zeg maar ‘voor het echie gaan’ qua nageslacht, dat we dat doen op maagdelijk wit strand op de Malediven. De ambassade van de Maagdeneilanden zei, toen we het vroegen dat ze een nette eilandengroep waren, alleen bestemd voor nette meisjes." Ze keek ondeugend. “En daar blijven we net zo lang tot de zwangerschapstest positief resultaat geeft.” Toen keek ze pas écht ondeugend. “Tja, en dat ik uit pure gewoonte tóch de pil ben blijven slikken, kan het een maandje langer duren… Bah, wat vervelend.” Tony proestte het uit, Rob keek nogal twijfelachtig. “Ik wist dat jij af en toe een berekenend krengetje bent, Jolien, maar dit… Foei!”
“Met rekenen verdien ik mijn salaris, Pa. En dus ook mijn vakantie.” Ze lachte liefjes en Rob zuchtte. “Volgens mij moeten we even kletsen, Kees.” Ik pakte de mand met aardappelen. “Goed plan. Als jij dan de aardappels schilt, doe ik de appels en de uien. Dan valt het ook niet zo op als we hier samen zitten te snikken, nu we eenmaal door hebben wat voor doortrapte troela’s onze echtgenotes zijn.” Vanuit de voorkamer hoorde ik Tony. “Ik hoop dat je dan voldoende uien in huis hebt, Kees.” “Als er te weinig zijn: morgen eten we blauwe hap. Doe ik wel een eetlepel sambal doorheen. Moet jij kijken hoe jullie dan janken, dames.” “Dat kan niet, Kees. Zoveel bier hebben we niet in huis. Je doet het maar kalm aan met je sambal!” Joline d’r stem klonk nogal bits en Rob en ik knipoogden.
“Maarre… Aardappelen, uien en appel? Wat ga jij daarvan maken?” “Hete bliksem, Rob. Equivalent van hutspot, maar dan de wortels vervangen door appel. Ook lekker, zeker met een speklapje erbij en een stevige jus. En natuurlijk een schaaltje appelmoes, voor als het allemaal een beetje te pittig is.” “Nou, maak me gek…” klonk het nogal sarcastisch. Dat sarcasme was een half uurtje later, na Rob z’n eerste hap, verdwenen. “Mán! Dit is lekker! Hier kun je me midden in de nacht voor wakker maken, Kees!” “Nou, dat ga ik echt niet doen. Want dat zou betekenen dat ik een uur voor ‘midden in de nacht’ moet staan ploeteren in de keuken. En om die tijd heb ik betere dingen te doen. Niet waar schat?” “Hou mij er even buiten, Kees. Ik ben een onschuldig jong ding en wens niet dat mijn ouders hier vertrekken in de veronderstelling dat wij elke avond en nacht hier uitbundig de liefde liggen te vieren.”
Even zweeg ze en vervolgde toen met en lachje: “Dat kan ’s middags namelijk ook prima. Of ’s morgens vroeg, net na het wakker worden. Ook gezellig.” Tony giebelde, Rob bromde: “Ik denk nu dat het niet zo gepast zou zijn als jullie op de Maagdeneilanden ‘voor het echie gaan’, Jolientje.” “Nee Pa. Je hebt gelijk, Pa. Ik ben een onschuldig meisje, Pa…” “Ja, dat was je ooit. Ondertussen weet ik wel beter.”
Ik keek nieuwsgierig. “En wanneer ben je tot dat inzicht gekomen, als ik vragen mag, Rob?” Hij moest even nadenken, toen zei hij: “Op het propodeusefeest van mijn dochtertje, Kees. Toen was ze van een ‘meisje’ plotseling een bloedmooie jonge vrouw geworden, in die blauwe jurk. En volgens mij was ik niet de enige die dat zag; haar studiegenoten, althans de mannelijke helft ervan, hadden meer dan normale aandacht voor haar.” Hij gniffelde. “Maar haar ‘date-voor-één-avond’ was imposant genoeg om die heren op afstand te houden.” Joline giebelde. “Ja, Ton was goed bezig, die avond. Overigens heeft hij me keurig thuisgebracht hoor. Toen we de grootste rommel een beetje hadden opgeruimd. Hij heeft me, op de drempel van mijn kamer een lieve zoen gegeven en zei toen: ‘Je zag er fantastisch uit vanavond, zusje. Dank je wel dat ik gedurende één avond de man van je dromen mocht zijn.’ Gierend van het lachen heb ik hem een zoen teruggegeven en ben toen gaan slapen.”
“Ik zal Ton ooit nog wel eens bedanken voor zijn ridderlijkheid en het beschermen van jouw maagdelijkheid, schat.” Joline snoof. “Die knullen… De helft ervan haalde zijn propedeuse niet eens. En de andere helft, de serieuze studenten zeg maar, daar was er geen enkele bij waar ik een goeie klik mee had. Althans… Op economisch gebied konden we het wel met elkaar eens zijn en elkaar helpen, maar voor de rest… Nee. En…” Joline lachte gemeen. “Sommigen hadden puistjes.” “Ja, daar heb jij wel wat mee, geloof ik.” Tony stak haar tong uit.

Ondertussen was de hete bliksem schoon opgegaan. Ik haalde wat bakken ijs uit de vriezer en maakte snel ijsbolletjes en ondertussen waren de chocolade- en caramelsauzen opgewarmd en zaten we te genieten van het dessert. “Dit smaakte prima, Kees.” “Uit je eigen receptenklapper, Tony. Dus je mag jezelf ook een schouderklopje geven. Ik heb alleen maar de gebruikersinstructie tot de letter uitgevoerd.” “Een recept van mijn moeder. Maar die had het weer van iemand anders. Ik wet zo niet meer wie, dat zou ik na moeten kijken.” Ik viste receptenklapper 1 uit de kast. “Dat zoeken we op…” Ik zocht het recept op; Tony had bij elk recept opgeschreven hoe ze er aan kwam. “Dit recept kwam van tante Neelie, Tony.” Ze dacht even na. “Een goede vriendin van mijn ouders. Ik heb er maar een paar keer gezien, ze was al aardig op leeftijd toen ik nog een jong meisje was. Volgens de taal van die tijd een ‘ouwe vrijster’. Nooit getrouwd geweest, maar volgens mijn moeder een hele lieve en dappere vrouw. In de oorlog was ze koerierster bij het verzet geweest, maar daar is ze nooit voldoende voor gewaardeerd, omdat ze als ‘zonderlinge’ bekend stond. Een beetje gek, zeg maar. En dat cultiveerde ze in de oorlog. Zelfs de Duitsers lieten haar maar met rust, omdat ze… Nou ja, ze zag er niet uit en ze kon vreselijk uit haar bol gaan. Het verhaal ging dat ze, toen ze op een gegeven moment werd aangehouden bij een Duitse wegversperring, een enorme scéne maakte omdat de Landwacht haar fiets in beslag wilde nemen. En een Duits soldaat heeft haar toen in bescherming genomen, zodat zo’n Landwachter haar door moest laten. Inclusief fiets. Na de oorlog liet ze haar vermomming vallen, maar de mensen uit haar dorp, Sintjohannesga, hebben haar na de oorlog nooit meer voor vol aangezien. Mijn ouders waren een van de weinigen die haar écht kenden.”
Tony keek even naar de naam. “Tante Neelie… Ze heette Neelie Pieters, maar men kende haar in het dorp als ‘Gekke Neelie’. Toen ik een keertje met mijn ouders op bezoek was, ging ik buiten spelen en een van de dorpskinderen, die ik natuurlijk nauwelijks verstond, zei dat ik op moest passen voor die ‘âlde hekse’. Toen ik met dat verhaal binnenkwam keek mijn moeder bijzonder kwaad. Neelie kon er om lachen en zei: ‘Famke, maak dy der neat fan. Lit dy bern mar prate.’ Oftewel: meisje, trek je er niks van aan. Laat die kinderen kletsen.’ Maar ik was best wel geschrokken. Tante Neelie een heks? Echt niet!”
Ik keek haar aan. “Tony… Behoort Fries ook tot de inventaris van jouw talenknobbel? Die paar woorden Fries kwamen er redelijk geroutineerd uit.” Ze keek tevreden. “Goed hé? Maar mijn moeder was Friezin, weet je nog? Sietske, die de boerderij niet mocht overnemen. En samen met mijn vader praktiseerden ze de Friese taal tot hun dood. Oh, ze konden beiden prima ‘hooghollands’ praten als ze wilden, maar thuis werd er ook regelmatig Fries gesproken.” Rob knikte. “Ja. En ik maar stom kijken. En doen alsof ik er niks van snapte.” Tony keek hem aan.
“Jaja… mooie leugenaar! Na een paar maanden begreep hij meer dan goed voor hem was. Mijn moeder zei op een gegeven moment tijdens de afwas tegen mij: ‘Do hast in hiel goede freon fûn, famke.’ En vanuit de kamer hoorden we Rob toen roepen: ‘Tige tank, mem!’ Bleek dat de rotzak al twee maanden Fries aan het leren was bij een studievriend…” Rob gniffelde. “Daarna werden de Friese conversaties wat voorzichtiger, zeg maar. Maarre… Kees: wordt het niet eens tijd dat we gaan afwassen?” Ik zuchtte. “Ik zat net lekker even uit te buiken en een stukje familiegeschiedenis aan te horen. Leerzaam. Zeker als het over de talenknobbel van Tony ging. En dan blijk jij er ook eentje te hebben…” De ogen van Joline waarschuwden me al: de lasers werden startgereed gemaakt. Eén verkeerde opmerking en het was foute boel. Schijnheilig zei ik dus: “Even rust in de keet graag.”

Maar Tony bleek haar ogen niet in haar te hebben zitten. Ze vroeg liefjes: “Jolien… Jij seinde net wel héél duidelijk naar Kees dat hij z’n mond moest houden. En hij schakelde meteen van het onderwerp ‘taal’ over naar een momentje ‘rust in de keet... Vertel eens, meisje…” Joline werd pioenrood en ik kon niet anders dan in de lach schieten. Een gesnauwd “Rotzak!” kwam mijn kant uit. “Hé schat… JIJ zat te seinen met je lasers… Ik niet. En ik hou over dit onderwerp angstvallig mijn grote mond dicht, anders moet ik het weer bezuren. Mijn trainingspak is nét droog. Geen zin om weer eens tien kilometer door de hei te rennen.” Joline zuchtte. “Die draai om je oren krijg je toch wel, Kees Jonkman…”
Toen wendde ze zich tot Tony. “Kees plaagt me wel eens dat mijn ‘talenknobbels’ niet zo ontwikkeld zijn. En dan wijst hij op mijn lieve borstjes. Die klootzak Holtinge deed dat ook een paar keer, dus dat is geen fijne herinnering. De laatste keer dat Kees dat deed, we hadden ons nét omgekleed voor een gezellige avond samen met Mar en Lot, komt meneer de kamer binnen en oreert iets in het Spaans. Ik kijk hem dus dom aan en hij zegt doodleuk iets over mijn wat minder ontwikkelde talenknobbels. En dat vloog bij mij dusdanig in het verkeerde keelgat dat ik zijn excuses woést afpoeierde. Waar Lot en Mar bij waren. Nou, en toen vlogen zijn nette danskleren in de slaapkamer ook ergens in een hoek, meneer trok z’n trainingspak aan en ging naar buiten. Enfin, een kilometer of zes verder werd hij opgebeld door Fred, die hem ongezouten op z’n flikker gaf. De zussen hadden uit pure paniek Fred gebeld. En Fred kan de mobiel van Kees traceren, dus die wist precies waar hij uithing. Enfin na een militaire tirade van majoor van Laar, keerde majoor Jonkman op zijn schreden terug en hebben we elkaar bij de buitendeur weer een dikke knuffel gegeven. En de zussen kunnen geruststellen. Die waren zich helemaal lam geschrokken.”
En droogjes vulde ze aan met: “De goedmaakseks was overigens prima, voor het geval jullie daarnaar wilden vragen.” Tony proestte bijna een ijsbolletje over tafel. “Rare trut…” Rob keek me aan. “Ik wil er als schoonvader geen beeld bij hebben, Kees.” Hij grinnikte. “Vandaar dat ik sinds die confrontatie het onderwerp ‘talenknobbels’ slechts met de nodige voorzichtigheid ter sprake breng, Rob. En vandaar dat Joline seinde dat ik m’n grote klep moest houden. Maar ja, Tony moest dat zo nodig onderscheppen…” Tony snoof. “Ik kén mijn dochtertje, Kees. En ik geef haar groot gelijk.” Toen keek ze bijzonder ondeugend. “En wat vindt mijn schoonzoon van mijn talenknobbels?” Ze ging wat meer rechtop zitten en deed demonstratief een extra knoopje van haar blouse open.
Joline explodeerde bijna. “MA! Ben je helemaal gek geworden of zo?” En ik kreeg een rooie kop. “Ik onthoud mij, laf als ik ben, even van stemming, professor Boogers. Geen trek om van twee kanten uitgefoeterd te worden, inclusief oorvijgen en wellicht een trap mijn kont van Rob. Ik kijk wel uit. En uit betrouwbare bron heb ik vernomen dat jij een stuk of zes talen vloeiend spreekt en je in een paar andere talen ook redelijk kunt redden. De Friese taal had je dochtertje nog even voor zichzelf gehouden.” Joline zei droog: “Nou ja… Fries is dan ook geen buitenlandse taal. Meer een dialect.” Nu kwam Tony overeind. “Kijk je een beetje uit, dochterlief? Van je oma Sietske had je nú al een knal om je oren gekregen! Fries is daadwerkelijk een taal, denk eraan! En niet, zoals hier in Brabant, gewoon Nederlands, maar dan met de zachte G uitgesproken.” “Laat Guus Meeuwis het maar niet horen, Ma. Die vilt je levend.”

“Ehhh… Dames: voordat hier een taalstrijd uitbarst: de afwas moet in de machine, het ding moet aangezet worden en daarna zou het prettig zijn als iemand zich over een lekkere bak koffie ontfermt. Het deeltje ‘aanzetten’ is puur technisch; die taak wil ik wel op me nemen. De rest mogen jullie onderling verdelen, samen met Rob.” Vier blauwe ogen keken me doordringend aan. “Kijk jij een beetje uit… majóór?” Joline imiteerde Greet en Tony hief haar hand op. Rob gaapte. “Laat mij er even buiten, Kees…”
Ik zuchtte. “Ik hoor het alweer. Altijd hetzelfde liedje hier. Heb je lekker gekookt, moet je de zooi nog opruimen ook…” Joline stond op. “Daar heb je dan wel gelijk in, liefje. En je hebt heel lekker gekookt. En daarom: Pa, overeind met je luie lichaam. Wij ontfermen ons wel over de afwas.” “En ik doe de koffie daarna wel”, zei Tony liefjes. “Misschien gebruik ik het recept van Robbie wel. Blijf je lekker wakker van, zodat we helder genoeg zijn om nog leuke dingen te doen vanavond.” Ze naar Rob, die twijfelachtig terugkeek. “Op hun logeerkamer? Ze zijn in staat om ons te overvallen als we nét lekker op dreef komen, schat. Net als toen Jolien een jaar of… Wanneer was dat? Een jaar of 14, 15 geleden? Zoiets.” Joline kreeg een rood hoofd en Tony vroeg: “Ken je dat verhaal, Kees?” Ik knikte. “Ja. Inclusief de levensles die volgde. ‘Alles mag, zolang beide partijen het leuk en prettig vinden.’ Een les die wij ook praktiseren, Tony.” “Goed zo. En onze zoontjes met hun rooie furie’s ook. Zijn we blij mee.”
Joline trok Rob nu écht overeind. “En nu aan het werk, dan kan Kees even een imitatie doen van Fred: op zijn reet interessant zitten kijken terwijl de techniek het werk doet.” “Hoho, lieve echtgenote. Je vergeet een klein, maar uiterst belangrijk detail: op wat knopjes drukken.” “Nou, beschouw dat dan maar als jouw bijdrage. Als de afwasmachine vol is. Niet eerder.” Ze knipoogde.
Tien minuten later was de koffie gereed, hadden de honden hun voer gekregen, draaide de afwasmachine en zaten we in de huiskamer ontspannen te kletsen. Nu eens niet plagend, maar een best wel serieus gesprek over van alles en nog wat. Plotseling vroeg Rob: “Ik hoorde van Jolien dat jij woensdag en donderdag gaat schieten, Kees? Vertel…”

Ik knikte. “Een aantal weken terug organiseerde het CIMIC-bataljon een ‘groene dag’ voor een deel van haar reservisten. Een stevig lesje NBC, wat theorielessen wapen- en schietleer en ’s middags daadwerkelijk schieten met de Colt tot het niveau ‘geoefend schutter’. Leuk! Aan het einde van de middag besloot de Hoofd Schietinstructeur tot een kleine uitdaging en vroeg wie van de dames en heren op een wat grotere afstand wilde schieten dan op de 300 meter. Enfin, samen met Fred en een paar anderen wilde ik die uitdaging wel aangaan; de Colt waarmee ik geschoten had was goed gejusteerd. Enfin, de doelen kwamen op 600 meter omhoog en het schieten begon. We kregen ieder 5 patronen en twee doelen. De eis was: elk doel getroffen. Nou ja, mijn doelen lagen na twee schoten om. Naast me hoorde ik een grommende verwensing; Fred faalde jammerlijk. Toen hielp ik majoor van Laar maar een beetje; even later lagen zijn doelen ook plat.
Sergeant Jolanda, de HSI, had haar ogen echter niet in haar zak zitten; bij het bekendmaken van de resultaten zei ze droogjes: ‘Majoor van Laar: nul treffers. Majoor Jonkman: twee treffers.’ En na een kleine pauze: ‘En twee bonuspunten.’ Ze had gezien wat ik deed. De andere schutters hadden geen of slechts één treffer, dus mijn reputatie ging weer eens skyhigh. En korte tijd later kregen Fred en ik de vraag of we mee wilden doen bij een selectiewedstrijd van het bataljon. Als voorbereiding op een OOCL-brede schietwedstrijd. En Jolanda zou voor mij een Accuracy en wat munitie proberen te regelen.”
Tony keek moeilijk. “Een wát, Kees?” “Accuracy. Lange afstandsgeweer. Mijn persoonlijk wapen tijdens mijn eerste missie in Bosnië. Effectieve dracht: een dikke kilometer.” Ze keek nadenkend. “Dat wapen waarmee jij…” Ik knikte. “Ja. Het lijkt me wel aardig om te controleren of ik het, na tien jaar, nog kan, Tony.” Ze keek me ernstig aan. “Krijg je dan geen last van flashbacks, Kees?” Ik schudde mijn hoofd. “Ik denk het niet. Deze blonde schoonheid naast me heeft me daar nogal effectief van af geholpen. Maar ik ben blij dat je ernaar vraagt, Tony.”
Ze humde even. “Een jaar geleden had je dat niet gedaan, Kees.” Joline knikte, ik ook. “Klopt. Toen kwamen Bosnië en Afghanistan nog wel eens voorbij tijdens dromen. Of als ik een bepaald muziekstuk hoorde of een C130 Hercules. Da’s nu redelijk voorbij, gelukkig. En dus zien zowel Fred als ik best uit naar twee dagen schieten. Je alleen maar druk maken of je je doel wel goed in je vizier hebt, je ademhaling onder controle, je wapen recht ligt enzovoort. Fred mag zijn kunsten op de MAG laten zien, die ‘vervloekte mitrailleur’ van hem én op het pistool; ik schiet met de Colt en misschien, als Jolanda het voor elkaar kan krijgen met de Accuracy. Er zijn niet zoveel van die dingen en de munitie is ook nogal prijzig, dus dat is allemaal nog niet zeker. En als Fred en ik het een beetje leuk doen, mogen we meedoen met de schietwedstrijd van het OOCL, de ‘brigade’ waar het CIMIC-bataljon onder valt. En dan praat je over een eenheid van zo’n 5000 man, vrijwel allemaal beroepsmilitairen. En met eenheden die echt wel wat vaker op een schietbaan liggen dan eens per jaar. Stevige concurrentie dus.” Rob humde. “Jullie liggen toch ook regelmatig op de schietbaan met jullie buksen? Training genoeg, zou ik zeggen.”
Ik moest hem corrigeren. “Voor een paar dingen wel, ja. Maar buiten schieten is toch écht iets anders dan binnen. Op een verwarmde schietbaan, met constant licht, geen wind, een kaartje met puntenringen… Op het ISK lig je weliswaar overdekt maar toch buiten, op de lange-afstandsbanen lig je gewoon met je pens in het zand. En of dat nat is, of juist kurkdroog en stuift… dat boeit op dat moment niet zo. En naast je liggen andere kerels ook te schieten en dat maakt best wel lawaai. De doelen zijn weliswaar forse klapschijven van aluminium van zo’n 40 cm breed; het boeit niet wáár je die raakt; al zou je ‘m op het uiterste randje raken: de sensor detecteert een treffer en het ding gaat om. Tot 200 meter geen probleem, maar op afstanden daarboven wordt elke fout ongenadig afgestraft en heb je geen treffer. Echt, dat is wat anders schieten dan op de schietvereniging, Rob.” Hij bromde. “Enfin, je hebt al bewezen dat je daar goed in bent, Kees.”
“Klopt. En het is een wedstrijdje. Geen gevecht. Maar… ik heb er wel zin in.” “Dat is met bakken van je gezicht af te scheppen, Kees”, zei Tony. Ze vervolgde: “En nu iets anders… Hoe staat het met jouw dissertatie, dochtertje van me? Is die al ingeleverd?” Joline knikte. “Al twee keer. De eerste keer kreeg in ‘m terug van professor van Weenen met nogal wat opmerkingen. De tweede keer, met die opmerkingen er in verwerkt, bleef het stil in Utrecht, tot er een mailtje kwam dat de faculteit zich gaat buigen over een datum voor de verdediging. Margot, Charlotte en ik op één dag.” Ze glom.
“Eén keer retour? Da’s netjes, schat. Bij sommige studenten moet ik een concept-dissertatie wel vijf keer opnieuw bekijken. En de rode inktcartridge gaat er dan nogal vlot doorheen.” Joline boog zich naar haar moeder toe. “Jij bent dan ook wel een héle strenge hoogleraar… Dat was je vroeger voor Ton, Rob en mij ook al, als je ons huiswerk bekeek.” Tony grinnikte. “Hard nodig soms.” “Toch niet bij je lieve, altijd gehoorzame dochtertje, Tony?” Ik gniffelde. “Ik had dat meer verwacht bij Ton.”
Tony wierp even een blik op Joline. “Dat ‘lieve, altijd gehoorzame dochtertje’ was als puber soms best wel lastig, Kees. Ik zal je niet vermoeien met alle details, want dat zou de doodsteek van je huwelijk zijn, maar…” Met een blik op Joline gniffelde ze. “Verder ga ik maar niet. Iemand zit zich klaar te maken om haar moeder het zwijgen op te leggen, geloof ik.” Joline keek nogal nadrukkelijk naar Tony. “Voor dat huwelijk ben ik niet zo bang, Ma. Ik heb wel wat argumenten om mijn echtgenoot bij me te houden. Maar jij gaat niet in mijn eigen huis mijn reputatie aan gruzelementen helpen, denk eraan!” “Ik hoor net dat wij samen eens een gezellige avond in een kroegje moeten doorbrengen, Tony. Wat dacht je: is ‘De Heeren’, op de kruising tussen de Groenestraat en de St. Annastraat daarvoor geschikt? Daar heb ik wel eens gegeten, terug van een klant…” Ze schudde haar hoofd. “In de avond in ieder geval niet, Kees. Vroeger heette die tent ‘Corner House’ en was een populaire studentenkroeg. Nu heeft het iets meer cachet, maar blijft een populaire gelegenheid voor studenten die in het weekend in Nijmegen blijven. En dan strijken wij daar neer, zien een paar van mijn studenten me in het gezelschap van een knappe jonge vent met een lekker kontje… Nee, dat is de beste manier om praatjes in de wereld te krijgen. Laten we dat maar niet doen; als je meer bijzonderheden wilt weten over Joline d’r jeugd, moet je maar naar Malden komen. In je uppie. En dan stuur ik Rob weg, want Joline kon bij hem meer potjes breken dan bij mij.”
Rob keek Joline aan. “Nou, dan gaan wij toch naar die kroeg toe, lief dochtertje van me? Dan zien mijn studenten die saaie Doctor Boogers in het bijzijn van een bloedmooie, jonge blonde vrouw… Goed voor mijn reputatie!” Joline liep naar hem toe en ging op zijn schoot zitten. “Lijkt me wel gezellig, lieve papa van me. Lekker een avondje met jou kletsen met allerlei lekkere dingen op tafel die jij gaat betalen… Als een soort ‘sugardaddy’, zeg maar.” Ik stak een hand op. “Zullen we deze twijfelachtige voorstellen toch maar even skippen, dames en heer? Ja, ik nam het initiatief hiervoor, maar de kant die het nu uitgaat bevalt me allerminst. Jolien, als jij gezellig wilt kletsen met allerlei lekkere dingen op tafel: je Michelin-kokkie zit hier.”
Tony gniffelde. “Jaloers, Kees?” Ik bromde: “Ik zie mijn echtgenote bij mijn best wel sympathieke schoonpa hier en nu op schoot zitten; mijn fantasie liet me datzelfde tafereeltje even zien in die kroeg. Geen fijn uitzicht. Zeker niet met een stel met testosteronvergiftigde studenten om hen heen. Die saaie Doctor Boogers zou wel eens een tikkie op zijn kop kunnen krijgen, waarna een student… Ach laat ook maar. Sorry Tony; die ontboezeming over Joline d’r recalcitrante jeugd gaan we even niet doen.” Joline stond op en ging nu bij mij op schoot zitten en sloeg haar armen om me heen. “Héhé… Da’s ten minste weer een verstandige opmerking van je, Kees. En dat zonder mijn voormalige puistige buurjongen erbij te halen… Netjes!”
Ik kreeg een zoen, en daarna hoorde ik: “Lekkere idioot…” Mocca en Bengel liepen nieuwsgierig naar ons toe en legden allebei hun kop op Joline’s schoot, in afwachting van aaitjes. “Jaja, jullie zijn ook braaf… Mooie hondjes.”

Tony keek het even aan. “Hoe lang blijft Mocca nog bij jullie, Jolien?” Ze haalde haar schouders op. “Wij denken nog een paar weken. Ligt er een beetje aan of er plaats is in Herpen. Dát is de bottleneck: er is daar plaats en personeel om zo’n 40 honden tegelijk te huisvesten en te trainen. Meer niet. Het kan zomaar zijn dat we morgen een mailtje krijgen dat ze Mocca volgende week komen halen. Het goede nieuws is echter dat wij, waarschijnlijk in de eerste week van het nieuwe jaar een jonge pup in huis krijgen! Dat zou mooi zijn, want dan kan Mocca die jonge pup nog een beetje opvoeden. Dat gaat een stuk sneller dan wanneer mensen het moeten doen. En het maakt het afscheid van Mocca waarschijnlijk wat minder moeilijk. Want wij zullen echt wel moeite hebben om deze schat te laten gaan, nietwaar Kees?”
Ik knikte. “Zeker weten. Dit bruine monster is een deel van ons huishouden geworden. En van de inventaris van DT. Want ook daar zullen ze maar met moeite afscheid van hem kunnen nemen, dat weet ik zeker.” Tony knikte nadenkend. “Snap ik… Als wij Bengel zouden moeten afstaan… Dat zou nogal een klap voor ons zijn.” “Maar het verschil is, ma: Mocca gaat in opleiding om iemand te helpen. Goeie dingen doen, zijn steentje bijdragen om iemand weer kwaliteit van leven terug te geven. En of dat nou iemand in een rolstoel is, een voormalig politieman met PTSS, iemand met epilepsie of als hij scholen of ziekenhuizen afgaat als therapiehond: mensen worden blij als ze Mocca zien.” Tony knikte. “Rationeel gezien heb je helemaal gelijk, Jolien. Emotioneel ligt het waarschijnlijk toch anders. Enfin, jullie hebben deze keuze gemaakt, een keuze die wij overigens zeer op prijs stellen en jullie hebben er goed over nagedacht. En ik denk dat, als die nieuwe pup hier zijn of haar intrek heeft genomen, dat jullie de eerste weken veel bezoek gaan krijgen.”
Ik keek somber.
“Ja, dat zal wel. Het arme beestje moet wel stevig op zijn of haar pootjes staan als de hele vriendengroep hier op bezoek komt. Ik heb nu al medelijden…” Rob keek op zijn horloge. “Meiden… en Kees: het is bijna half elf. Morgen gaan Tony en ik op tijd weer richting Malden; we willen niet de complete kerstdagen van jullie afsnoepen, want Kees is woensdag en donderdag weer weg. Wie gaat er met me mee deze twee vierpoters uitlaten?” Joline kwam overeind. “Ik ga wel mee, Pa. Even gezellig met mijn lieve Pa een straatje om…” Ze keek me aan. “Deden we vroeger ook vaak. Goeie herinneringen aan, Kees!” Ik bromde: “Jaja… naar het dichtstbijzijnde kroegje in Malden zeker? Boefjes…”
Tony trok aan m’n arm. “Kom, mopperkont. Dan ruimen wij hier ook even op. Iets prettiger werk dan een hondendrol uit een grasveld plukken, toch?” “Je hebt goeie argumenten, Tony. Bovendien is de temperatuur hier binnen wat aangenamer.” Joline keek ons aan terwijl ze Mocca aanlijnde. “Watjes…” Toen ze verdwenen waren en wij de spullen even in de keuken zetten, keek Tony me aan. “Geen problemen met zo’n ‘vader – dochter – momentje’, Kees?” Ik schudde mijn hoofd. “Nee, natuurlijk niet. Ik weet dat Jolien dol is op haar vader en vice versa. En dat is prima. Laat die twee maar even onder elkaar zijn. Niks mis mee, hoor.” “Mooi. Je hoort wel eens dat…” Verder kwam ze niet. “Tony: ja je hoort wel eens wat. Of je ziet het. Op Youtube. Hele familiedrama’s waarbij de ouders, de kinderen, schoonkinderen of andere familieleden elkaar een mes in de rug steken om het grote huis of de dikke erfenis te bemachtigen. Alsjeblieft zeg… Ik heb een paar van die filmpjes gezien en eerlijk: met dat soort filmpjes vergeleken is GTST een hoogstaande serie die bol staat van de cultuur. Nog even los van de Amerikaanse ondertiteling die niet synchroon loopt en, als er uniform in voorkomen de absoluut niet kloppende rangonderscheidingstekens.
Nee, laat ons genieten van onze vriendenclub, waar jullie onverkort deel van uit maken. En dat is dus inclusief vader – dochter momentjes. Momentjes die de dames Boogman hun hele leven hebben moeten missen. Weet je nog hoe Mar en Lot de eerste keren reageerden als Jolien en Rob elkaar even knuffelden?” Tony knikte. “Ik schok me kapot…” “Precies. Dus: niet bang zijn dat ik een aanval van jaloersheid op jouw echtgenoot krijg als hij zijn lieve, onschuldige en niet-meer-zo-maagdelijke-maar-dat-is-nu-wettelijk-toegestane dochtertje knuffelt. Oké?” Ze gniffelde. “Over dat niet-zo-maagdelijke gesproken: toen jullie samen de eerste keer in Malden op bezoek waren geweest…” Ze aarzelde en sloeg haar ogen neer. “Nee, dat mag ik niet vragen. Sorry!” Ik tilde haar kin op. “Je wilde vragen of wij later die avond meteen het bed in zijn gerold? Ja, dat zijn we. Nadat ik Jolien eerst nog iets over mijn achtergrond heb verteld. Want daar wist ze nog vrij weinig van. Een uur lang aan de bar hier zitten kletsen, haar het huis verder laten zien en toen vroeg ze of ik niet zwaar teleurgesteld zou zijn als we gewoon gingen slapen. Ik heb haar toen verteld dat ik dat wel begreep na zo’n avond emotie. Zij kleedde zich uit op de slaapkamer terwijl ik m’n veiligheidsrondje liep. En toen ik de slaapkamer binnenkwam lag daar een hele knappe blonde vrouw op mijn bed met een blauw nachthemdje aan die, na een lange knuffel vrij snel in slaap viel. Ik heb lang naar haar gekeken, die avond. Heel romantisch, bij het licht van maan. Me afvragend wat zo’n knappe vrouw bij mij, de klassenerd, in bed deed. En de volgende morgen sliep ze nog steeds toen ik wakker werd. Ik heb toen een ontbijtje gemaakt waar de gemiddelde hotelketen trots op geweest zou zijn en haar daarmee gewekt…”
Ik keek teleurgesteld. “Maar ja, mevrouw moest zich even opfrissen, kwam terug als de vleesgeworden verleidelijkheid en het ontbijtje hebben we, een uur later, maar hier aan de bar opgegeten. Het bed was een beetje een slagveld geworden…” Ik grinnikte, Tony even later ook. “Stelletje idioten. Ben je helemaal verliefd op elkaar, ga je eerst slapen. Word je uiteindelijk wakker gemaakt met een lekker ontbijtje, ga je vrijen. Rare keuzes maken jullie…” Ik knikte. “Ja. Maar daar hebben we geen seconde spijt van gehad, Tony. Als we, eenmaal thuisgekomen na het bezoek aan jullie, meteen het bed in waren gedoken… We waren er beiden niet voor in de stemming. En Jolien wist nog vrijwel niets van mij, behalve wat ik haar verteld had en wat info op Internet. Ze vroeg me, toen we hier aan de bar zaten met een glaasje wijn, wat voor vent ik nou precies was. En ik heb haar dat verteld. Recht voor z’n raap, inclusief mijn militaire verleden en de gevolgen daarvan. En ondanks dat wilde ze tóch naast me slapen, die rare dochter van jullie.”

Tony glimlachte. “Ik ken die geschiedenis nu ook, Kees. En weet je? Ik geef haar geen ongelijk.” Even zweeg ze en toen volgde een ondeugend: “… met je lekkere kontje.” Mijn ogen vielen bijna uit hun kassen. “Wát? Heeft mijn immer preutse echtgenote die uitdrukking aan jou verteld? Wat een schurk…” Ze lachte me uit. “Waarom denk je dat dat de Radetszkimars zo vaak te horen is als jullie weer eens in Malden dansen? Niet omdat ik dat zo’n mooi stukje muziek vind, hoor.” Op dat moment hoorden we voordeur: Rob en Joline kwamen binnen, Mocca en Bengel stormden voor hen uit. “Nou, jullie hebben ook nog weinig produktiefs gedaan, zeg…” Joline keek rond. “De kopjes staan nog steeds op tafel! Ik dacht dat jullie de afwasmachine zouden inruimen, verdorie.” “Wij hadden eventjes een goed schoonmoederlijk gesprek, dochtertje”, zei Tony. “Net als jullie waarschijnlijk een goed vader-dochtergesprek hebben gehad. Moet kunnen.” Rob bromde: “Een schoonmoederlijk gesprek? Hoe is het met je oren, Kees?” “Valt mee, Rob. Ze heeft zich keurig ingehouden.”
Tony lachte. “Kom hier, knappe schoonzoon van me!” “Hoho, Ma. Daar maken we dan een groepshug van.” Even stonden we met de armen om elkaar heen, toen maakte Tony zich los. “Goed jongens… Met een paar goeie gesprekken achter de rug gaan we lekker slapen. Hoe laat staan we morgen op?” Ik haalde mijn schouders op. “Maakt dat uit? We hebben vakantie… Om een uur of negen? Dan zorg ik dat het ontbijt hier klaar staat, oké?” Rob knikte. “Goed plan. Dan rustig ontbijten, en na de koffie rijden wij weer richting Malden. Dan hebben jullie nog even tijd voor elkaar voordat Kees stoer gaat doen in de Harskamp.” “Dank voor deze blijk van inlevingsvermogen, Rob.” Hij lachte zachtjes. “Misschien wel het resultaat van een goed vader-dochtergesprekje. Verder zeg ik er maar niks over. Kom, mooie vrouw, mee naar de slaapkamer jij.”
Hij pakte Tony bij de hand en trok haar mee. Die kon op de drempel nog nét “Welterusten!” zeggen, voordat de deur achter hen dicht ging. “Nou moe… Je moeder wordt gewoon meegesleurd. Valt me best mee van Rob. Op het ‘moment suprême’ heeft hij de wind er goed onder.” Joline giechelde. “Misschien vindt mijn lieve, soms wat dominante, mama dat helemaal niet zo erg. Zo moeder, zo dochter en zo.” Ik humde wat.

Tien minuten later lagen we lekker in bed. “Kees… Gaan wij morgen lekker doen waar Pa op zinspeelde? We hebben de hele dag…” Ik rolde tegen haar aan. “Lijkt me wel een fijn plan. Prima ideeën heeft die schoonvader van me.” “Ja. Maar nu eerst lekker slapen, dicht tegen jou aan, oké?” Daar zeg ik nooit nee tegen, mooie vrouw. Welterusten, schat.” Een lange zoen volgde, en daarna ging ik op m’n rug liggen. Joline kroop tegen me aan en zo vielen we in slaap…